Stela artystyczna Maxa Frischa

Kariera literacka Maxa Frischa nie rozpoczęła się zbyt obiecująco. W 1934 roku, po napisaniu pierwszych rękopisów książek, zaczął mieć wątpliwości co do swojego talentu. Spalił wszystko, co do tej pory napisał. Gdyby nie rozwiano tych obaw, późniejsze słynne dzieła, takie jak „Homo Faber” czy „Biedermann i podpalacze” nie istniałyby dziś. Ale jak wiemy, historia potoczyła się szczęśliwie. W rodzinnym Zurychu syn architekta rozpoczął naukę języka niemieckiego, którą musiał przedwcześnie przerwać ze względów finansowych po śmierci ojca. Cztery lata później podjął kolejną próbę, tym razem studiując architekturę, a następnie otwierając własne biuro architektoniczne w Zurychu. Pisze również dramaty poświęcone głównie okresowi powojennemu. W 1949 roku Max Frisch przybył na wyspę Sylt na zaproszenie wydawcy Petera Suhrkampa i spędził kilka tygodni w jego domu w Kampen. Pół wieku później syn Peter Frisch wspomina: „To była nasza pierwsza podróż do Niemiec, a potem nad morze! Nadal pamiętam nasze pierwsze wizyty na plaży nudystów – moi rodzice nosili stroje kąpielowe, bo nie odważyli się siedzieć tam nago przed nami, dziećmi”. Max Frisch cieszy się stymulującym czasem na wyspie Sylt. „W końcu mam takie studia, jakich każdy sobie życzy” – zauważa w swoim pamiętniku. „Na zewnątrz wiatr gwiżdże, a deszcz uderza o okna, chmury pędzą po bezbrzeżnym krajobrazie. Pozostaje uczucie, że jest się na krańcu świata”. Wyspa zrobiła na pisarzu wielkie wrażenie: „Zmierzch trwa do północy, aż niemal niezauważalnie zmienia się w księżycową noc. Nie chce się jeszcze spać, bo sieweczki wciąż roją się nad wrzosowiskiem. Zapach soli, wodorostów i siana. Stawy Morza Wattowego mienią się jak potłuczone szkło pod księżycem”. Frisch napisał do swojego przyjaciela Friedricha Dürrenmatta: „Tutaj, między wydmami i bezkresną wodą, jest cudownie. Niestety, już się przeziębiłem. Poza tym to jest to, czego szukałem: zupełnie inny świat”. Pięć lat po pobycie na Sylcie Max Frisch osiągnął przełom w swojej karierze literackiej dzięki powieści „Stiller”. Zamyka pracownię architektoniczną i mieszka w Zurychu, gdzie pracuje jako niezależny pisarz, ale tymczasowo mieszka też w Berlinie, Rzymie i Nowym Jorku. Pod koniec swojego życia, które zakończyło się długą walką z rakiem, Max Frisch może pochwalić się licznymi wyróżnieniami – oprócz Nagrody Literackiej Miasta Jerozolimy i Pokojowej Nagrody Niemieckiego Związku Wydawców i Księgarzy, pięć uniwersytetów przyznało temu ważnemu dramatopisarzowi tytuły doktora honoris causa.