© Georg Heimberger

Sylter 
Plattelands leven

Sylt Country Life Course Lente

De winter op Sylt betekent het rustiger aan doen. Geldt dat ook voor de boerderijen op het eiland?
Bleicke Andersen, Norman Diané en Jens Volquardsen, drie boeren op het eiland, geven ons inzicht in de gebeurtenissen en hun waardevolle werk.

De Sylt-landslagerij in Keitum

Bleicke Andersen - de Galloway-fluisteraar van de derde generatie

Close-up van een zwarte koe met krullend haar.
© Julia Petersen

Tekst: Julia Petersen

De ervaring leert dat de boeren op Sylt de voorkeur geven aan rust en stilte en weinig tijd hebben voor onnodig gepraat. Ze werken in de buitenlucht, gefocust op wat er gedaan moet worden, zonder veel poespas – diep verbonden met de natuur.

Hoe nauw eilandbewoner Bleicke Andersen verbonden is met het landschap van Sylt, wordt duidelijk op die woensdagmiddag. Onder een stralende zon rijdt hij met zijn tractor westwaarts vanaf het erf van de Syltse slagerij in Keitum naar een met sneeuw bedekte weide. Daar overwintert de Galloway-kudde van de familie Andersen, totdat de ondergelopen zoutmoerassen weer droog genoeg zijn. Het fokprogramma, dat in het stamboek is opgenomen, dankt zijn naam aan deze moerassen: "Von Sylter Salzwiesen" (Van de zoutmoerassen van Sylt), waarvan de wortels liggen in Shankend Farm Cottage, Hawick, Roxburghshire in het zuidwesten van Schotland.

Samen met zijn broer Theide, die verantwoordelijk is voor de culinaire kant van de zaak, en hun vader Sönke Andersen, de initiatiefnemer en altijd aanwezige medewerker, runt Bleicke het familiebedrijf "Sylter Landschlachterei" (Sylter Landslagerij) in de derde generatie. De familie Andersen verzorgt met passie hun Galloway-runderen met hun donkere, krullende dubbele vacht. Hun waterafstotende buitenvacht met isolerende ondervacht en hun robuuste bouw zorgen ervoor dat ze het barre klimaat van de Noordzee gemakkelijk kunnen doorstaan ​​en het hele jaar door buiten kunnen leven.

“We zorgen ervoor dat onze dieren droge grond onder hun hoeven hebben en beschutting kunnen zoeken tegen de wind,” legt Bleicke uit, terwijl hij liefdevol over de rug van een koe aait. Ze geniet duidelijk van de aandacht, en ook van de droge broodjes die hij vandaag in een blauwe tas heeft meegebracht. De hele kudde heeft zich nu dicht om hem heen verzameld. Maar er is geen spoor van angst of paniek. Bleicke blijft kalm en beheerst. Hij kent zijn dieren door en door en weet hoe hij zich tussen hen moet bewegen.

Minstens twee keer per dag, vooral bij vrieskou, controleert de boer uit Keitum de koeien, maakt hij de bevroren waterbak schoon en geeft hij de drachtige koeien hooi. In het voorjaar wachten ze op hun kalveren, met hun buikjes al rond. Dat het afkalven in de buitenlucht plaatsvindt, is onderdeel van de fokfilosofie van de familie Andersen. Ze zorgen ervoor dat de Galloways een stressvrij en gelukkig leven leiden en dat de verzorging van de moederkoeien zo natuurlijk mogelijk verloopt. Voor de familie vormt dit de basis voor vlees waar ze met een gerust hart achter kunnen staan.

Dat Bleicke zich ooit fulltime in het familiebedrijf zou voegen, was oorspronkelijk niet de bedoeling. Toen de kans zich echter voordeed, ruilde hij zijn doorsnee kantoorbaan in Hamburg in voor een leven op het platteland van Sylt. Tegenwoordig is de vader van twee kinderen onder andere verantwoordelijk voor administratieve taken. Met hem als extra stem in het management en zijn open houding heeft het bedrijf zich strategisch kunnen ontwikkelen. Wat vindt hij zo leuk aan het werken met de dieren? 

"Het mooie is dat je even ontsnapt aan de dagelijkse sleur. Je krijgt geen kans om stress te ervaren, anders ben je verloren. Hier vind ik heerlijke rust en stilte."

Hoewel het in de winter wat rustiger is dan in de zomer, is de boerderijwinkel aan de Bäderstraße 2 in Keitum gewoon van maandag tot en met zaterdag geopend. Bent u momenteel niet op Sylt? Dan is een bezoek aan de webshop zeker de moeite waard!

© Julia Petersen
In de winter daalt een gevoel van kalmte neer over Sylt. De tijd lijkt te vertragen, het tempo daalt, maar de focus blijft behouden.

Hansenhof Sylt in Morsum

Norman Diané-Hansen zit klem tussen het kippenhok en de rietoogst.

Hansenhof Norman
© Julia Petersen

Hij heeft lang moeten wachten, maar vandaag kan Norman Diané-Hansen eindelijk beginnen met het maaien van het riet. Deze winter op Sylt was bijzonder streng: veel sneeuw, veel regen en bijtende kou. Maar vandaag ziet de wereld er anders uit. Een paar dagen geleden, tijdens het traditionele Biike-festival, een eilandbrede traditie die tot ver buiten de dijken populair is, werd de winter symbolisch verdreven en de lente een handje geholpen. 

Niet ver van de plek waar het Morsum-vreugdevuur werd aangestoken, in de meest oostelijke hoek van het eiland, omringd door een natuurreservaat, de kliffen van Morsum en een spoorwegberm, maait Norman het Sylt-riet in prachtig weer. Normaal gesproken verricht hij diverse klusjes op de boerderij Hansenhof in het hart van het dorp. Als opgeleid elektricien en creatief vakman ondersteunt hij zijn oom Andreas Hansen waar hij kan. En er is altijd wel iets te doen, ongeacht het seizoen. Geen wonder, met 2500 kippen die dagelijks verzorging nodig hebben. Veel van het werk in de stal is nu geautomatiseerd: voeren en schoonmaken gebeurt door machines. De eieren worden echter nog steeds met de hand gesorteerd. De dieren blijven tot ongeveer mei in de grote stal om ze te beschermen tegen ziekten die door trekvogels kunnen worden meegebracht. Dan mogen de hennen weer naar buiten op het 12.000 vierkante meter grote veen, waar ze kunnen scharrelen, pikken en van de zon kunnen genieten.

Rietsnijden heeft een lange traditie op de Hansenhof-boerderij in Morsum. Normans grootvader sneed al riet op het familieland rond Nösse. Hij gaf zijn kennis door aan zijn zoon Andreas, die het op zijn beurt doorgaf aan zijn neef Norman, die sinds 2019 fulltime in het familiebedrijf werkt. De boerderij zelf wordt al sinds 1910 door de vierde generatie gerund. 

Vandaag begint Normans werk op het veld. Riet maaien vereist geduld en de juiste omstandigheden: het mag niet te hard waaien, niet te nat zijn en er mag geen sneeuw liggen. Waar een week geleden nog een wit winterwonderland heerste, hangt de lente eindelijk in de lucht. Met muziek in zijn oren overstemt Norman het gebrul van de Italiaanse maaier, die zijn oom en Hansenhof-baas Andreas samen met zijn vriend Holger kocht, en werkt hij zich een weg door het veld, rij na rij. De machine snijdt het riet af, bundelt het en gooit het opzij. Met een goed gerichte schop schuift hij de bundels uit de weg. Meestal is hij hier alleen op het veld, ongestoord; zo heeft hij het het liefst. Geen verkeerslawaai, geen mensen, midden in de natuur. Hij hoort alleen een paar wandelaars of de trein. Hij heeft ongeveer een hectare land voor zich. Wat er van buitenaf veel lijkt, is nauwelijks genoeg voor het dak van een heel Fries huis. Hoe lang zal het hem kosten? "Misschien tot juli, afhankelijk van hoe lui we zijn," grapt Norman, waarmee hij duidelijk maakt hoe tijdrovend dit werk is.

Na het maaien worden de bundels schoongemaakt, gekamd en opgeslagen. Langzaam maar zeker vinden ze hun plek op het dak van de familie. De familie wil hier geen geld aan verdienen; met zo'n grote hoeveelheid zou dat geen zin hebben. De vraag is zo groot geworden dat de daken op het eiland, weinig romantisch, bedekt moeten worden met riet van over de hele wereld, en helaas niet met wat de natuur voor hun deur te bieden heeft. Voor het team van Hansenhof draait het echter om iets heel anders: het behoud van een ambacht, het in stand houden van tradities en het beschermen van een stukje geschiedenis van Sylt.

Aardbeienparadijs in Braderup

Jens Volquardsen: syltropisch x syntropisch

Aardbeienparadijs
© Julia Petersen

Het is zeldzaam om Jens Volquardsen te zien, want er is altijd wel iets aan de hand. En hoewel hij een diepe rust uitstraalt, is hij meestal druk bezig met het combineren van werk en gezinsleven. Zijn favoriete plek is echter buiten op het land – of op de surfbare golven van de wereld. Die laatste zijn schaars tijdens de winter op Sylt. Zelfs de veldsla-oogst is aanzienlijk overvloediger in deze koude maanden. Deze tweede generatie Sylt-boer kanaliseert zijn energie dan ook in de biologische boerderij van de familie, "Aardbeienparadijs", in Braderup. Alles wat van het land naar de boerderijwinkel gaat, is biologisch. Sinds 1989 houdt de familie Volquardsen zich aan de strikte richtlijnen en heeft hun hele boerderijleven daarop afgestemd. Met hun zelfgekweekte biologische groenten en fruit zijn ze de enigen op Sylt. Jens' ouders, Bettina en Eckehard, begonnen met het telen van Sylt-aardbeien en hebben hun productaanbod en expertise continu uitgebreid.

Hoewel de heerlijke Sylt-aardbei, die in de vroege zomer groeit te midden van viooltjes en kamille, omgeven door de zilte Noordzeelucht, niet langer de hoofdrol speelt, blijft hij de trotse naamgever van de boerderij en heeft hij nog steeds een eigen veld. De jonge plantjes zijn al duidelijk zichtbaar en je kunt je de sappige, zoete pracht voorstellen die hier weldra zal bloeien.

“We hebben onze activiteiten momenteel wat teruggeschroefd, maar we hebben al veel geplant en gezaaid. Ik ben ook bezig met verschillende projecten om de landbouw in de eilandgemeenschap te ondersteunen,” zegt Jens, die zijn kennis over de teelt voortdurend uitbreidt. Een van zijn favoriete onderwerpen is al een tijdje syntropische landbouw. ​​In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, heeft dit niets te maken met kunstmatige palmbomen. Het is een regeneratief agroforestry-systeem, grotendeels ontwikkeld door Ernst Götsch, dat natuurlijke bosprocessen nabootst om groenten en andere gewassen te verbouwen. “Het basisidee is dat land zich regenereert door gebruik,” legt Jens uit, terwijl hij zich bukt om verse postelein te snijden, die hij zorgvuldig in een groene mand legt. Even later wordt het toegevoegd aan het assortiment van de boerderijwinkel, waar ook wortelen, Lund zuurdesembrood, aardbeienjam en andere producten te vinden zijn.

Samen met zijn zus Rieke treedt hij in de voetsporen van zijn ouders en brengt hij zijn eigen ideeën in het boerenleven. Bettina is niet alleen boerin, maar ook organiste en Feldenkrais-expert. Schoondochter Katharina geeft yoga- en ademhalingsoefeningen. Samen, maar ieder op haar eigen manier, streven ze één doel na: de landbouw verder ontwikkelen in harmonie met de natuur, de gemeenschap en verantwoordelijkheid.

De familie Volquardsen staat momenteel niet met hun kraam op de wekelijkse markt. U bent echter van harte welkom om hun boerderijwinkel in Braderup te bezoeken en daar aankopen te doen. Deze is geopend op dinsdag en vrijdag. 

Regionale producten

Markten en boerderijwinkels op Sylt

Vers en regionaal. Ontdek de ware diversiteit van Sylt-producten.